© Etienne van Berlo

Beelden in Leiden

Het werk van Etienne van Berlo (1976) is erop gericht het door regels en restricties bepaalde (cultuur)landschap op een fantasievolle manier opnieuw vorm te geven. Omdat hij erkent dat een omgeving grote invloed heeft op het menselijk welbevinden is het volgens hem nodig die omgeving zo vrij mogelijk in te richten. De vaak louter functionele vormgeving van de openbare ruimte of – erger nog – het zouteloze compromis tussen vorm en functie zorgt ervoor dat mensen zelden buiten het voorgeschreven kader kijken en zich verwonderen. Met zijn kunst wil Van Berlo de latente verwondering opporren en aanwakkeren: “Overal waar ik kom, zie ik mogelijkheden voor subtiele of ingrijpende toevoegingen in het landschap, die ons anders zouden doen kijken, voelen, beleven of zelfs intenser zouden doen leven.”

Zoals in feite alle kunstwerken van Van Berlo is Parapilum een loflied op de vrijheid. Of ‘pilum’ hier verwijst naar de Romeinse werpspeer met die naam is onduidelijk. Misschien verwijst het eerder naar de overdrachtelijke speer van het geloof op het dak van de Hooglandse Kerk, waartegen dit beeld zonder dogma’s zich dapper verzet. “Wie verder kijkt, ziet dat het werk een statement maakt tegenover zijn geordende en afgewerkte omgeving,” zegt Van Berlo over zijn kunst in het algemeen. In plaats van orde kiest hij voor fantasie en in plaats van afwerking laat hij het materiaal voor zichzelf spreken. Ondanks de zorgvuldige constructie heeft Parapilum geen functie, dat wil zeggen geen andere functie dan de kijker wijzen op de waarde van de functieloosheid.